Het einde van een tijdperk

We zijn alweer begonnen aan de laatste maand van het jaar: de maand december. December wordt wel eens de feestmaand genoemd. We beginnen al vroeg in de maand op 5 december met het feest van de goedheiligman, Sinterklaas. Vooral voor de kinderen is dat een feest: zij krijgen dan een cadeau, en voor de ouderen is er vaak een surprise met gedicht.

De reclame voor de maand december begint eigenlijk al in de zomer, of uiterlijk in september. Dan is er vaak al snoepgoed te koop. Ook de kerstverlichting begint dan al; de tuincentra worden helemaal klaargemaakt en ingericht voor het komende kerstfeest. De mooiste kerstversieringen en kerstbomen liggen dan alweer in de winkels. Zo worden mensen aangespoord om vroeg van alles in te slaan. Ook de etalages van de winkels worden bijtijds ingericht en de winkelstraten zijn versierd met kerstbomen en kerstverlichting.

En eindelijk is het Kerstmis. Hoelang zijn we al bezig met de voorbereiding? Hier in de kerk al vier weken. Dat ziet u aan de adventskrans: vier kaarsen branden, we zitten in de vierde week. We hebben de kerststal opgebouwd en de kerk versierd. En wat hebben we nog meer gedaan deze vier weken? We hebben een boeteviering gehad en op alle zondagen gelezen wat er gebeurde vóór de geboorte van Jezus.

‘Het volk dat in het donker ronddwaalt, ziet een groot licht. Het straalt over hen die wonen in het land van de doodse duisternis,’ horen we in de eerste lezing. En verderop: ‘Een Kind is ons geboren, een Zoon werd ons geschonken, en men noemt Hem: Wonderbare Raadsman, Goddelijke Held, Eeuwige Vader, Vredevorst.’

Die Raadsman, die Held, die Vader, die Vredevorst is het Kind dat geboren wordt in het Evangelie. Niet in een paleis of in een chique villa vol pracht en praal, maar in een stal, want er was voor Hem geen plaats in de herberg. En toch zingen de engelen vol vreugde: ‘Eer aan God in den hoge en vrede op aarde aan de mensen die Hij liefheeft.’ Dat zijn dus alle mensen, want allen zijn Gods kinderen.

De evangelist vertelt dat het was ten tijde van de volkstelling onder keizer Augustus, maar er was helemaal geen volkstelling in die tijd. Die vermelding is bedoeld om duidelijk te maken waar de echte macht ligt in de nieuwe tijd: niet bij keizer Augustus, niet bij koning Herodes of andere machthebbers, maar bij een goddelijk Kind dat vrede brengt en licht in de duisternis waarin het volk ronddwaalt. Een Kind dat een nieuwe tijd brengt, een tijd van vrede.

Dat Kind werd geboren in een stal, zoals er vandaag zoveel kinderen worden geboren: op straat, onder een brug, in krotten. Zijn dat ook goddelijke kinderen? Brengen zij ook vrede? Of zijn het kinderen zonder heden en toekomst, verwaarloosd, kinderen over wie de engelen niet zingen?

Hij is niet met macht en rijkdom naar ons toegekomen. Hij kwam als een zwak kind, niet in een paleis, niet in een eenvoudig huis, maar in een stal, want er was geen plaats in de herberg. Niets wijst op macht of pracht, alles wijst op mens-zijn zoals wij. En op weerloosheid, zoals een kind, een vluchteling, een mens in nood, een vreemde die niet meetelt. Maria telde ook niet mee, want er was geen plaats in de herberg; zij was niets meer dan een vreemdeling op zoek naar hulp. Dat is de harde werkelijkheid van Kerstmis in zoveel landen en op zoveel plaatsen: er was en is geen plaats voor de geboorte van God.

Is er bij ons wél plaats voor Hem, zodat wij zijn liefde en hoop kunnen delen met onze medemensen? Laten we proberen juist in deze maand elkaar op te zoeken en er voor elkaar te zijn. In deze tijd van het jaar zijn we allemaal op zoek naar een beetje licht en warmte. Laten we er dit jaar een mooie decembermaand van maken.

Begin januari 2026 ga ik met emeritaat en neem ik op 11 januari afscheid van deze parochie. Ik werk nu meer dan twintig jaar in Den Haag; in 2003 ben ik hier begonnen als diaken. Op 12 januari 2026 ben ik 35 jaar diaken, gewijd in 1991 door mgr Bär.

Met veel plezier heb ik mij al die jaren voor de parochie ingezet. Binnen het pastoraal team heb ik mij altijd thuisgevoeld en gesteund. In en buiten de parochie heb ik veel mensen mogen ontmoeten, en dat heeft mij altijd goedgedaan.

Het afgelopen jaar, 2025, was het jaar van de hoop. Het thema was dan ook Pelgrims van Hoop. Maar ook naar de toekomst toe kunnen we pelgrims van hoop blijven. Dat wens ik u allen toe voor het nieuwe jaar 2026. Laten we elkaar blijven vasthouden en bemoedigen.

Voor de toekomst is het goed dat we een noodzakelijke weg zijn ingeslagen om toe te groeien naar een missionaire parochie: er zijn voor anderen, naar buiten treden als gemeenschap, openstaan voor elkaar en er werkelijk zijn voor elkaar.

Tot slot de zegenbede aan het begin van het jaar 2026, uit het boek Numeri: Moge de Heer u zegenen en u behoeden. Moge de Heer zijn gelaat over u doen lichten en u genadig zijn. Moge de Heer zijn gelaat naar u keren en u vrede schenken.

Mede namens de collega’s wens ik u:

Een zalig Kerstmis en een zalig Nieuwjaar!

Paul Kuhlmann, diaken