Pastoraal woord: Vrede verbindt verschil

De maand september staat voor mij in het teken van de jaarlijkse Vredesweek. In 2020 heeft deze week als thema: “Vrede verbindt verschil”. De groeiende diversiteit in Nederland roept veel reacties op: nieuwsgierigheid en vreugde, maar ook angst en onbegrip voor het onbekende tot aan uitingen van discriminatie en racisme. De vredesweek 2020 gaat over het omgaan met die verschillen, verschillen in cultuur, gebruiken, huidskleur en religie. Het draait vaak om de spanning die ontstaat tussen enerzijds de vrijheid van meningsuiting en de fundamentele vrijheid van mensen en anderzijds welk gedrag en welke publieke uiting daarvan door de ander geaccepteerd en getolereerd wordt. Het is belangrijk om het verhaal van een ander te leren kennen, in plaats van te blijven hangen in het eigen gelijk.

De apostel Paulus schreef hier al over in zijn brief aan de Christenen van Filippi. In het tweede hoofdstuk zegt hij: “Jullie moeten jezelf niet beter vinden dan een ander, of opscheppen over jezelf. Nee, jullie moeten bescheiden zijn, en een ander belangrijker vinden dan jezelf. Denk niet alleen aan jezelf, maar zorg juist voor elkaar “. Dit is de boodschap van Paulus in de eerste eeuw van onze jaartelling. We kunnen concluderen dat deze boodschap nog altijd geldt, ook in 2020. Er is niet veel veranderd.
In een tijd van globalisering vallen de grenzen weg. De hele wereld is eigenlijk de gemeente die door Paulus wordt aangesproken. De vraag naar vrede is niet het probleem van de ander. Het is het probleem van de hele wereld, waarvan wij allen deel uitmaken en waarvoor wij de ogen en oren dus niet kunnen sluiten. De ander ervaren als lid van dezelfde wereldbevolking, dezelfde gemeenschap, vraagt van ons de ander als gelijkwaardige tegemoet te treden. En Paulus roept ons op om zelfs een stapje verder te gaan: de ander als een verrijking zien maakt die ander belangrijker en onszelf bescheidener.

Vrede betekent verbinding zoeken op uitnodiging van de ander. Zo maak je het verschil. In die zin kun je zeggen: “Vrede Verbindt Verschil”. Op 21 september is het weer de internationale dag van de vrede. Juist in onze stad Den Haag, waar het Vredespaleis, en het Internationale Hof van justitie zetelt, is het van groot belang dat wij er alles aan doen om de vrede ook werkelijk gestalte te geven. Juist ook in deze bijzondere tijd, waarin we merken dat er voor- en tegenstanders van de coronamaatregelen zijn, dat er soms onvoldoende rekening wordt gehouden met de ander en het aanspreken op elkaars gedrag niet wordt getolereerd. Aan de andere kant zien we gelukkig dat bij veel mensen de zorg voor de medemens sterk toeneemt. Het is heel hartverwarmend dat zovele mensen zich het lot van anderen aantrekken. Allerlei initiatieven worden ontplooid: de extra boodschappen voor de oudere buurvrouw, het bezoek of telefoontje aan de eenzame of zieke, het klusje dat gedaan moet worden bij iemand. En waar we misschien soms ook wat meer bij stil mogen staan, is dat wij ons in Nederland gelukkig mogen prijzen dat de gezondheidszorg, in vergelijking met vele andere landen, goed geregeld is en dat er in de wereld, ook wat dat betreft, grote verschillen zijn. Juist ook over dit soort verschillen gaat deze vredesweek van 2020.

We leven in Nederland al 75 jaar in vrede en vrijheid. Die zijn er niet vanzelf gekomen, en blijven ook niet vanzelf zo bestaan. En ja, er zijn spanningen in de samenleving, maar laten we ons best doen om toch vredig met elkaar samen te leven en met elkaar in gesprek te blijven. Vrede verbindt verschil. Vrede verbindt ons met alle anderen, met elkaar.

Namens het parochie- en pastoraal team,
Paul Kuhlmann, diaken.