Maria Lichtmis, Opdracht van de Heer in de tempel

Opdracht van de Heer in de tempel

Opdracht van de Heer in de tempel

Maria Lichtmis is de populaire naam voor het feest van de Opdracht van Christus in de Tempel. Het wordt op 2 februari gevierd, veertig dagen na Kerstmis. Aan het begin van de mis van die dag vindt een processie met gezegende kaarsen plaats.

Maria Lichtmis is, anders dan de naam doet vermoeden, in eerste in­stantie een Christus-feest en vervolgens een Maria-feest. Het centra­le thema is de openbaring van Christus als ‘het Licht dat voor alle volkeren straalt’. Maria, de moeder van Jezus, is de draagster van dit goddelijke licht. Omdat de lichtprocessie tijdens de mis van die dag als een huldeblijk aan de Moeder Gods werd beschouwd, heeft het feest van 2 februari in het Nederlandse taalgebied de naam Maria Lichtmis gekregen.

Maria Lichtmis herinnert de gelovigen aan het verhaal van de Op­dracht des Heren zoals dat door de evangelist Lucas werd opgete­kend. In het tweede hoofdstuk van zijn evangelie staat dat Jezus veertig dagen na zijn geboorte in de Tempel van Jeruzalem aan God werd opgedragen. Dat is de reden dat Maria Lichtmis op 2 februari gevierd wordt: veertig dagen na Kerstmis.

Lucas vertelt hoe Maria en Jozef in de tempel een zekere Simeon aantroffen. Deze Vrome en rechtvaardige man’ had een openbaring van God ontvangen waarin hem beloofd werd dat hij niet zou ster­ven voordat hij met eigen ogen de Messias zou hebben gezien. Toen hij de veertig dagen oude Jezus zag, besefte Simeon dat de aan hem gedane belofte werkelijkheid was geworden. Lucas laat hem vervol­gens een lied zingen dat in de christelijke liturgie een voorname rol is gaan spelen(in de Latijnse liturgie bekend onder de naam Nunc Dimittis):

Laat nu Heer, volgens uw woord Uw dienaar in vrede heengaan. Mijn ogen hebben uw heil aanschouwd dat Gij hebt bereid voor de volken. Het licht dat voor alle heidenen straalt, de glorie van Israël uw volk.

 

Nadat Simeon dit lied gezongen heeft, zo vertelt Lucas, zegent hij Jezus en Maria. Tot Maria zegt hij: “Deze jongen zal velen in Israël ten val brengen of laten opstaan. Hij zal een omstreden teken zijn. Ook door uw ziel zal een zwaard gaan – en zo zal onthuld worden wat er in veler harten omgaat”.

Maria en Jozef treffen in Jeruzalem ook de profetes Hanna aan, een 84-jarige weduwe uit de Israëlische stam van Aser. ‘Ze was altijd in de tempel en diende God dag en nacht met vasten en bidden’, schrijft Lucas. Ook Hanna herkent in Jezus de langverwachte Redder van Israël.

Het feest werd in de kerk van het Westen geleidelijk aan ingevoerd. Het feest ontwikkelde zich tot een Maria-feest. Pas door de liturgi­sche herbronning van het Tweede Vaticaans Concilie is Maria Licht­mis in eerste instantie een Christus-feest geworden en pas in tweede instantie een Maria-feest. De zegening van kaarsen en de plechtige lichtprocessie staan symbool voor de intrede van Christus, het Licht der Wereld, in de Tempel van Jeruzalem.